Ký giả Huyền Vũ trực tiếp truyền thanh trận chung kết World Cup 2018

* Kính tặng hương hồn ký giả thể thao Huyền Vũ, người bình luận túc cầu “không thể nào thay thế” của mọi thời đại.

***

Ký giả Huyền Vũ (1914-2005)

Nhạc hiệu quen thuộc của buổi trực tiếp truyền thanh đã nổi lên. Một lần nữa, khán giả lại được nghe giọng nói của Huyền Vũ từ bên kia thế giới vọng về qua làn sóng điện. Giọng ông vẫn không có gì thay đổi sau cuộc hành trình từ giã cõi đời ngày 24/8/2005 tại Virginia, Hoa Kỳ. Khi đó, ông đã 90 tuổi và, nếu bây giờ còn sống, ông đã ngoài trăm tuổi với gần 25 năm trong nghề tường thuật túc cầu.

Việc Huyền Vũ có mặt tại thủ đô nước Nga trong mùa World Cup này quả là một chuyện đầy bí ẩn, chỉ xảy ra trong mơ… nhưng giọng nói của ông vẫn oang oang trên sân vận động Luzhniki tại thủ đô Mạc Tư Khoa. Vẫn biết nghề của ông là ký giả thể thao nhưng làm sao ông đến được nơi đây khi âm dương cách biệt để tường thuật trận chung kết giữ Pháp và Croatia?

Có người nói, Huyền Vũ là “người không thể thay thế” trong vai trò phóng viên tường thuật túc cầu trên làn sóng điện ở Sài Gòn năm xưa. Đó là thời kỳ chưa có TV và người ta chỉ có chiếc radio “một đèn” và tiếp theo tiếp theo đó là radio transistor. Chúng ta hãy trở về thời kỳ đó và tưởng tượng Huyền Vũ trước máy ghi âm để tường thuật cho mọi khán giả Miền Nam qua đài phát thanh Sài Gòn… Và, Huyền Vũ cất tiếng nói khởi đầu buổi tường thuật World Cup 2018:

“Huyền Vũ xin kính chào quý vị thính giả. Điều đầu tiên chúng tôi phải nhắc lại trước khi trận cầu bắt đầu là radio transistor của quý vị mang theo chỉ mở vừa đủ nghe để không gây trở ngại cho việc trực tiếp truyền thanh.”

Đó cũng là điều dễ hiểu. Nếu mở radio quá lớn trong sân vận động sẽ tạo nên tiếng vang (echo) mỗi khi ông nói trực tiếp vào máy vi âm. Khi đó, khán giả nghe radio tại nhà sẽ phải nghe tới hai lần: giọng nói trực tiếp của ông và theo sau đó là tiếng vọng lại qua radio trên sân cỏ.

Sân vận động Luzhniki trong trận chung kết Pháp gặp Croatia hôm nay được bắt đầu bằng lễ bế mạc với những màn ca múa nhạc của những người Nga thật đặc sắc. Công nghệ mới giúp các diễn viên tạo thành hình những màn ảnh đa sắc màu, thay đổi đến chóng mặt nhưng cũng thật đặc sắc.

22 cầu thủ tiến ra sân cỏ để trình diện khán giả, họ có dắt thêm 22 cầu thủ “nhí” đi cùng. Huyền Vũ nhận thấy trong số các em có một cậu bé da vàng, đeo kính cận và, theo ông, đó là một bé trai người Việt (?). Ông tường thuật tiếp:

“Sân cỏ rực một sắc màu xanh-đỏ-trắng của “màu cờ sắc áo” hai đội bóng. Cờ “tam tài” và cờ carô đỏ-trắng biến sân Luzhniki thành một bức tranh đầy màu sắc trên các khán đài…

“… Và trận đấu then chốt rồi cũng đến sau màn chào cờ hai nước Pháp và Croatia. Bản quốc ca “La Marseillaise” của Pháp với những nét nhạc hùng dũng cất lên và tiếp sau là quốc ca Croatia, “Lijepa naša domovino”, có phần trầm buồn như hoàn cảnh chiến tranh tương tàn của nước này trên một phần lãnh thổ Nam Tư cũ sau thế chiến thứ hai”.

(hết trích)

Sau những tiếng đếm ngược từ 10 đến 1, trái bóng lăn trên sân cỏ để bắt đầu cuộc tranh tài. Croatia ra quân với “hừng hực khí thế” của một đội bóng trẻ trong khi Pháp “già dặn hơn” nhưng lại có phần yếu thế hơn trong chiến thuật “rình sơ hở của đối phương”. Hai đội hầu như không phải thăm dò vì đã hiểu nhau quá rõ. Tỷ số được mở khi trận đấu diễn ra chưa đầy 20 phút. Giọng của Huyền Vũ theo sát từng đường banh:

“Sau nhiều đợt tấn công bão táp của Croatia nhưng chưa thể ghi bàn, các chú Gà Trống phản công trước cầu môn… Từ một quả đá phạt của đội Pháp, bóng được câu vào trước khung thành, người ta thấy hai ba cái đầu cùng nhảy lên đón…

Thật bất ngờ, tiền đạo Mandzukíc của Croatia đội đầu phá bóng… nhưng quả da lại không dội về phía trước… mà lại trượt về phía sau khiến thủ môn Subasic không kịp phản ứng… Màng lưới của Croatia đã không còn trinh bạch với cú đánh đầu về lưới nhà… Bây giờ mới chỉ là phút thứ 18…”   

(hết trích)

Bị dẫn trước nhưng Croatia vẫn không hề nao núng. Chỉ 10 phút sau đó họ có ngay bàn gỡ hòa khi bóng đến chân của tiền vệ Perisic và anh khéo léo ngoặt bóng lừa hàng thủ của Pháp rồi tung cú sút tréo góc để hạ gục thủ môn Lloris của Pháp. Tiếng Huyền Vũ vang lên trong máy thu thanh:

“Tiền vệ số 4 [Perisic] làm người ta nhớ đến truyện “Bồn Lừa” của Duyên Anh với tài lừa bóng và cú “ngả bàn đèn” điệu nghệ. Cầu trường một lần nữa lại bị khấy động vì cú dứt “thần sầu, quỷ khóc” của cầu thủ Croatia trong bàn gỡ huề. Cả hai đội lại tiếp tục trận đấu tại vạch vôi giữa sân…”

Đội Pháp lại vượt lên dẫn 2-1 vào phút thứ 34 với quả phạt đền của Griezmann khi hậu vệ Croatia để bóng chạm tay trong vùng cấm địa. Trọng tài quyết định tạm ngưng trận đấu để tham khảo những hình ảnh của VAR (video assistant referee). Công nghệ VAR, còn được gọi là biện pháp phán xét theo sự trợ giúp của video, được FIFA chính thức áp dụng tại World Cup 2018. Huyền Vũ bình luận:

“VAR giúp các trọng tài quyết định chính xác hơn khi những pha gay cấn được chiếu chậm trên máy vi tính. VAR giúp cho trọng tài có quyết định cuối cùng khi cầu thủ Croatia đã để bóng chạm tay trước khi phá bóng ra vạch vôi cuối sân. Tuy nhiên, VAR cũng làm giảm đi sự hào hứng của khán giả cũng như cầu thủ khi phải chờ đợi quyết định cuối cùng của trọng tài…”

Tỷ số 2-1 được giữ cho đến hết hiệp 1. Đa số người hâm mộ trên sân đều công nhận Croatia chơi hay hơn Pháp trong suốt 45 phút đầu. “Les Blues” ghi 2 trái trong khi đó chỉ có một cú ghi bàn còn trái kia là do Croatia “biếu không” cho Pháp. Thể thao là vậy, đội chơi hay chưa chắc là đội thắng chung cuộc!

Hiệp 2 vẫn hừng hực khí thế của cả hai đội. Pháp với thể lực sung mãn còn Croatia đã bị “bào mòn” qua 3 trận đấu trước đó, trận nào cũng phải đá thêm hiệp phụ! Phút thứ 52 có hai khán giả tìm cách chạy xuống sân cỏ nhưng đã bị nhân viên an ninh kịp thời “áp giải” ra khỏi sân. Đó là “lối chơi trội” vẫn thường thấy ở những thanh niên trong những trận banh có nhiều người xem.

Phút 60 và 65, từ những cú sút xa “thần tốc” của Mbappe và Pogba đã nâng tỷ số lên 4-1 cho đội tuyển Pháp. Tưởng chừng như cách biệt 3 bàn sẽ khiến đội Croatia mất đi nhuệ khí. Nhưng không, Huyền Vũ tường thuật với tất cả sự say mê của một “ký giả lão làng” về thể thao:

“Croatia vẫn thi đấu với một tinh thần thể thao tuyệt vời. Và ở phút thứ 68, Croatia đã có một bàn thắng “trời cho” khi thủ môn Lloris giữ bóng trong chân, anh vụng về “lừa” Mandzukic. Lừa bóng không phải là sở trường của các thủ môn nên “chỉ trong một phút phù du”, Mandzukic đã lấy được bóng và dùng chân trái đẩy nhẹ vào khung thành của Pháp, rút ngắn tỷ số còn 4-2!”

Mandzukic đã “lập công chuộc tội” khi anh đội đầu ngược về khung thành đội nhà ở phút thứ 18 đầu trận. Tuy nhiên, tỷ số 4-2 được giữ cho đến khi trọng tài thổi còi kết thúc trận đấu vô địch World Cup 2018. Chiếc Cúp vàng đã về tay đội tuyển Pháp lần thứ hai, sau 20 năm chờ đợi!

Cổ động viên Croatia

Có người ví trận túc cầu Pháp-Croatia như một cuộc “thư hùng giữa David và Goliath”. Có khác chăng là chàng David nhỏ bé với hơn 4 triệu dân không thắng được người khổng lồ Goliath vốn mang biệt danh “Gà Trống Gaulois”. Dù sao đi nữa, Croatia đã chiến đấu ngang ngửa với Pháp trên sân cỏ trong một tinh thần thể thao tuyệt vời!

Một cách ăn mừng chiến thắng của người Pháp:

treo cờ "Tam Tài" với 3 màu xanh-trắng-đỏ trước cổng nhà!

Hình ảnh đáng nhớ là hai vị Tổng thống Pháp và Croatia thắm thiết bên nhau trên khán đài và trong buổi lễ trao cúp. Cả hai người, ông Emmanuel Macron (Pháp) và bà Kolinda Grabar-Kitarovic (Croatia), đều là những nguyên thủ quốc gia trẻ, họ đã trở thành một biểu tượng tuyệt vời của thể thao và chính trị. Đối đầu trên sân cỏ nhưng cũng là bạn bè trên chính trường.     

Ông Emmanuel Macron (Pháp) và bà Kolinda Grabar-Kitarovic (Croatia) đội mưa trong lễ trao giải

Tổng thống Croatia, Kolinda Grabar-Kitarovic

Tổng thống Emmanuel Macron ăn mừng  

***

--> Read more..

Chuyện buồn đầu năm

(Ghi lại cảm xúc trong ngày Mùng 3 Tết Mậu Tuất, 2018)

Sau những lời chúc vui ngày Tết nhưng sao tự nhiên tôi thấy buồn buồn vì một chuyện thời sự xảy ra ở mãi tận Hà Nội, Thủ đô nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

Đọc trên FB, sáng Mùng 3 Tết có nhiều tin tức và hình ảnh về cuộc “nhảy đầm” của các vị cao tuổi ngay trước Đài tưởng niệm vua Lý Thái Tổ. Điều này khiến tôi vừa buồn lại vừa tức.

Mái đầu bạc trước tượng vua Lý Thái Tổ, Hà Nội

Ngày Mùng 3 Tết Mậu Tuất

Tượng vua Lý Thái Tổ là nơi trang nghiêm, thế mà họ (những người lớn tuổi thuộc một câu lạc bộ khiêu vũ nào đó) tụ tập tại đây, ăn mặc rất chỉnh tề để khiêu vũ trong tiếng nhạc phát ra từ loa phóng thanh mở hết công suất.

Tôi cũng thuộc lứa tuổi như họ nhưng không thể nào tin được họ đã chọn nơi đây làm… sàn nhảy. Tôi không phản đối việc khiêu vũ với điều kiện tổ chức trong vòng bạn bè, không có tính cách khoe khoang kiểu “trưởng giả học làm sang” giữa chốn đông người.

Nói cho ngay, họ chính là những người “già không nên nết”. Lẽ ra họ phải là tấm gương cho con, cho cháu trong việc ứng xử ngoài xã hội. Thể mà họ đem việc nhảy nhót diễn ra trước mắt những người qua lại!

***

Ngày Mùng 3 Tết cũng là Ngày kỷ niệm Cuộc chiến Biên giới Việt-Trung, 17/02/1979. Tượng đài vua Lý Thái Tổ là nơi người ta dâng hoa để tưởng niệm những người đã nằm xuống để bảo vệ Tổ quốc trong cuộc tấn công bất ngờ của 600.000 quân bành trướng Trung Quốc vào các tỉnh phía Bắc.

Tôi còn giữ một tấm ảnh kỷ niệm, ghi lại bích chương “Cuộc triển lãm chiến thắng quân Trung Quốc” chụp năm 1979 trước Nhà Hát Lớn Sài Gòn. Những người lớn tuổi tổ chức “nhảy nhót xập xình” trước tượng đài vua Lý Thái Tổ vào đúng ngày “kỷ niệm buồn” nghĩ gì?

Bích chương triển lãm “Chiến thắng quân Trung Quốc xâm lược”

(chụp trước Nhà hát lớn Sài Gòn năm 1979)

Tôi nghĩ, nếu mình vì tuổi già sức yếu, không làm gì được cho Tổ Quốc, thì ít ra cũng để những người khác bày tỏ lòng tri ân đối với những người đã hy sinh... “cho Tổ Quốc đứng lên”.

Chuyện buồn đầu năm là vậy.

***

--> Read more..

Singapore hồi đó & bây giờ

Dạo này người ta thường nhắc đến Singapore. Chuyện cái anh đại gia Vũ “Nhôm” bỏ Việt Nam, trốn qua Sing rồi lại bị bắt đưa về đã chiếm không ít bài viết trên mạng xã hội. Anh Vũ xuất cảnh với 3 passport nên cái nào là thật, cái nào là giả trở thành lý do để Việt Nam “dẫn” anh về vi phạm luật lệ! Đó không phải là “dẫn độ” vì hai nước VN-Sing chưa hề có thỏa thuận về luật dẫn độ.

Cách đây khoảng 10 tháng Singapore cũng được nhắc đến như là một tấm gương để Sài Gòn noi theo. Quan chức mong mỏi thành phố này, một ngày nào đó, sẽ trở thành một Singapore thứ hai.

Một mơ ước thật kỳ lạ. “Lạ” vì ngày xưa Sài Gòn đã từng được tặng danh hiệu “Hòn ngọc Viễn Đông” trong khi cái anh đảo quốc tí hon lúc đó chỉ là một làng chài, không hơn không kém!

Trong “Một cơn gió bụi”, sử gia Trần Trọng Kim kể lại ông được người Nhật đưa đến Singapore ngày 1/1/1944 bằng tàu thủy để gặp Kỳ ngoại hầu Cường Để và cũng tránh được sự dòm ngó của người Pháp.

Khi đó đất nước Singapore được người Nhật gọi là Chiêu Nam Ðảo ngoài cái tên quen thuộc là Tân Gia Ba. Những tưởng Singapore là một vùng đất thịnh vượng nhưng khi đến đây vào thập niên 40 ông Trần Trọng Kim mới ngỡ ngàng trước sự thật:

“Ngờ đâu khi đến Chiêu Nam Ðảo rồi, mới biết cái đảo khi xưa thịnh vượng bao nhiêu, thì bây giờ tiều tụy bấy nhiêu. Ngoài cảng chỉ có lơ thơ vài chiếc tàu vận tải của Nhật, ở trong thành thị, những nhà cửa phố xá không hư hỏng mấy nhưng sự buôn bán đình trệ, sự sinh hoạt mỗi ngày một nghèo ngặt, lúa gạo mỗi ngày một khan, các thực phẩm đắt đỏ không thể tưởng tượng được. Sự đi lại với các xứ ngoài, người Nhật kiểm soát nghiêm mật, thành ra không giao thông được với đâu cả”.

Học giả Trần Trọng Kim còn giới thiệu chi tiết thêm về Singapore thời đó:

“Chiêu Nam Ðảo là Nhật đặt ra để gọi tên đảo Singapour (Làng Sư Tử) sau khi quân Nhật đã chiếm được cả bán đảo Mã Lai. Ðảo ấy có cái hải cảng rất hiểm yếu ở giữa đường hải đạo từ tây phương sang các xứ bên Thái Bình Dương. Dân cư ở đảo ấy có đến 75% là người Trung Hoa, còn lại là người Mã Lai, người Ấn Ðộ và người Nhật.

“Việc điều khiển, phòng bị và cai trị trước đã ở tay người Anh, sau ở cả người Nhật. Việc buôn bán và những công nghệ phần nhiều ở tay người Trung Hoa, còn người bản xứ chỉ làm những nghề nhỏ mọn như chài lưới và trồng trọt rau khoai phía ngoài thành thị.

Phố xá trong thành thị chia làm hai khu: một khu là nơi bình thời buôn bán phồn thịnh có nhà cửa rộng lớn, người đông đúc, chỉ ở gần bến tàu và ven bờ biển; một khu ở phía trong có đường xá sạch sẽ, hai bên có những biệt thự của những phú thương người Anh hay người Tàu. Những biệt thự ấy thường làm ở sườn đồi có cây cối sầm uất và vườn tược đẹp đẽ. Ngoài một vài nơi có phong cảnh khả quan, còn là những nơi buôn bán và ăn chơi chứ không có di tích gì đáng xem.”

(hết trích)

***

Nhân vật thứ hai (sau Vũ “Nhôm”) được nhắc đến trên mạng là ông phó chủ tịch quận 1 vừa nộp đơn xin “cởi áo về vườn” chỉ vì không dành được vỉa hè để biến Sài Gòn thành Singapore. Bài viết này không có ý phê bình hay ủng hộ ông Hải với cách làm của ông Hải “Cẩu” cũng như không bình luận gì về chuyện anh Vũ “Nhôm” trốn qua Sing được vài ngày rồi lại được dẫn về.

Ông Đoàn Ngọc Hải ước Sài Gòn như Singapore

Tôi mới ở Singapore về ngay hôm đầu năm 2018, chỉ tiếc một điều là không cùng chuyến bay với anh Vũ “Nhôm”. Giá mà về Việt Nam chậm thêm vài ngày biết đâu tôi lại có dịp “diện kiến” một khuôn mặt “nổi đình nổi đám” trên mạng xã hội. Nhưng thôi, với câu “giá mà…” thì ai cũng có thể bỏ cả Paris vào trong một cái chai!

Tôi chỉ muốn viết về Singapore “ngày ấy” và “bây giờ” sau 4 lần đến đây trong suốt một đời người với tư cách vừa là một người đến vì công việc và cũng đến để du lịch. Lần đầu tiên tôi đến Sing là năm 1995, trạm dừng chân trên đường đến Sydney trong một chuyến công tác.

Không có dịp khám phá đầy đủ về đất nước này trong một thời gian ngắn ngủi nên chỉ quanh quẩn ở Orchard, con đường shopping sầm uất nhất đảo quốc. Ấn tượng đầu tiên là tiêu chuẩn “Xanh, Sạch, Đẹp” được thể hiện rõ ràng nhất ngay trên đường mua bán cộng thêm với các phương tiện giao thông công cộng đa dạng trong thành phố quốc gia nhỏ bé này. 

 

Singapore 1995, đường Orchard

Những tòa nhà tuy không cao bằng New York hay Chicago nhưng vẫn mang một sắc thái riêng biệt của Singapore với những kiến trúc tân kỳ phảng phất một chút Phương Đông pha trộn một chút Phương Tây. Người Singapore cho đến nay vẫn tôn sùng Thủ tướng đầu tiên Lý Quang Diệu. Ông được coi là “người khai sinh” một nước Singpore ngày nay với vị trí thứ 3 trong danh sách “The Richest Countries in the World”.  

Lãng tử lạc bước giữa phố Orchard (1995)

Năm 1996 tôi trở lại Singapore để dự cuộc hội thảo “Rock the World” do Tập đoàn Máy tính & Máy in Hewlett Packard tổ chức cho báo giới thuộc khu vực Đông Nam Á. Ngoài những buổi thuyết trình về chuyên môn, HP còn tổ chức các buổi “field trips” để giới thiệu về đất nước và con người Singapore. 

Hội thảo “Rock the World” của HP tại Singapore, 1996

Đây cũng là dịp tìm hiểu kỹ hơn về đảo quốc nhỏ bé nhưng thuộc loại “bé hạt tiêu”. Năm 1996, Việt Nam hãy còn ở “ngoài vùng phủ sóng” của Internet nên trong một lần ghé quán “cafe@boatquay” tại Sing tôi đã trải nghiệm cảm giác thế nào là lướt Web, thế nào là Facebook và thế nào là email trong không gian mạng.

Sau này, mỗi khi gặp các sinh viên Singapore tại Việt Nam tôi vẫn thường nhắc đến những cảm giác đầu tiên của một người được hòa mình vào “thế giới ảo” dù chỉ chậm hơn các nước trong khu vực có một năm nhưng đó là một kỷ niệm khó quên! Trong vai trò giảng viên thỉnh giảng về báo chí cho sinh viên người nước ngoài, tôi cũng thẳng thắn nhìn nhận mãi đến năm 1997 Việt Nam mới tiếp cận Internet... nhưng cũng may, số người sử dụng Internet ngày càng gia tăng một cách ngoạn mục.

Một tiệm cà phê Internet tại Singapore, 1996

Boat Quay cũng là khu giải trí của người Singapore vào những buổi chiều tối, sau một ngày làm việc. Nằm trên bờ sông Singapore, Boat Quay ngày xưa chỉ là những dãy nhà kho chứa hàng bốc dỡ từ các tàu buôn. Ngày nay, Boat Quay có hai dãy hàng quán với lối đi lát gạch ở giữa chạy dọc ven sông.

Tuy không rộng lớn như khu vực Bờ Kè của Sài Gòn ngày nay nhưng Boat Quay được tổ chức một cách khoa học pha chút lãng mạn. Các quán rượu thiếu hẳn tiếng “dzô dzô…”, không có cảnh lấn chiếm lối dành cho người đi bộ và, trên tất cả, là bầu không khí văn minh, lịch sự của cả du khách lẫn người bản xứ.

Đó là điều ông Đoàn Ngọc Hải đã không làm được với hy vọng biến Sài Gòn thành Singapore. Ông chỉ biết dẹp ngay những cái chướng tai, gai mắt mà không hề có một chính sách căn cơ cho một kế hoạch lẽ ra phải được tính từ mấy chục năm trước. Phải có sự phối hợp đồng bộ ngay từ lãnh vực quy hoạch xây dựng những khu dân cư kết hợp với việc giải quyết những vấn đề xã hội.

Khu giải trí Boat Quay

Phần trên là hai lần đến Singapore năm 1995 và 1996 với tính cách “cưỡi ngựa xem hoa” nhưng ở phần dưới đây là những cái nhìn tương đối kỹ hơn vì có nhiều thì giờ hơn, chi tiết hơn và nhất là chính xác hơn.

Năm 2013 tôi trở lại Singapore với vai trò của một du khách trước khi đi Melbourne thăm gia đình con gái. Để tìm cảm giác lạ và cũng để trải nghiệm phương tiện giao thông công cộng nổi tiếng của Singapore, tôi đã đi tàu điện ngầm (Mass Rapid Transport – MRT) từ phi trường Changi về khách sạn.

Đó là một trải nghiệm thú vị nhưng đối với du khách cần phải bỏ ra chút thì giờ để nghiên cứu lộ trình qua các trạm và các tuyến. Người Sing luôn sử dụng xe bus và MRT trong sinh hoạt hàng ngày vì các phương tiện này phục vụ khách một cách nhanh chóng: xe bus có tuyến riêng trên đường, xe điện ngầm có khi chạy dưới đất hoặc trên cao. Hình thức giao thông này giúp giảm áp lực kẹt xe, nhất là vào những giờ cao điểm.

Đón xe điện ngầm từ phi trường Changi về khách sạn

Chúng tôi chọn một khách sạn ở khu Chinatown để tìm hiểu thêm về lối sống của người Hoa. Trong cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai (1939-1945), rất nhiều người Trung Hoa từ tỉnh Phúc Kiến (Hokkien) đã đến Singapore dưới dạng di dân và họ nói tiếng Phúc Kiến. Những người Hoa nói tiếng Quan Thoại, hay còn gọi là tiếng Phổ Thông (Mandarin), chiếm khoảng 23% trong khi tiếng Anh chiếm 19% và tiếng Malay 14%.

Điều nghịch lý là tiếng Malay lại được chọn làm một trong những ngôn ngữ chính tại Singapore. Tuy nhiên, đó cũng là điều dễ hiểu vì Singapore vốn là một phần của Malaysia và tách rời khỏi Mã Lai để trở thành Cộng hòa Singapore kể từ ngày 9/8/1963. Trong số 5,5 triệu người sinh sống tại Singapore còn có cộng đồng người Ấn Độ, họ thành lập Little India bên cạnh Chinatown của người Hoa.

Một góc sinh hoạt tại Chinatown, Singapore, 2013

Chúng tôi cũng viếng chùa “Buddha Tooth Relic Temple” ở Chinatown. Ngôi chùa được gọi là Chùa Răng Phật vì nơi đây còn lưu giữ Xá Lợi Răng Phật được lấy từ bảo tháp đổ nát ở ngọn đồi Bagan, Miến Điện (Myanmar). Chùa được xây dựng vào năm 2005 và khánh thành năm 2007, có 5 tầng nổi và 1 tầng hầm. Vào bên trong, du khách sẽ bắt gặp chánh điện rộng và 3 bức tượng Phật. Trang trí chủ đạo là hai màu đỏ và vàng tạo bầu không khí uy nghi đối với du khách.

“Buddha Tooth Relic Temple” (2013)

Đến Little India du khách cảm nhận ngay được xứ sở Ấn Độ bằng khứu giác, vị giác lẫn thị giác. Nhà cửa, quán ăn, các cửa hàng bán đồ lưu niệm.. đều mang phong cách của người Ấn. Và hình như cả thính giác, nếu nghe người Ấn tại đây nói tiếng Anh với giọng… Bollywood!

“Little India”, Singapore, 2013

Chuyến đi năm 2013 thuần túy là một chuyến du lịch nhưng cũng đánh dấu một lần đoàn tụ gia đình vì sau đó chúng tôi về Melbourne ở với con gái và con rể suốt một tháng. Làm cha mẹ ai mà chẳng thấy tự hào lẫn sung sướng khi thấy con cái tìm được một mái ấm riêng tư. Đó cũng là phần thưởng quý giá nhất lúc về già.

   

Bên gia đình con gái tại Merlion Park, 2013

Chuyến thăm Singapore gần đây nhất và cũng dài ngày nhất là vào cuối năm 2017. Con gái út của tôi làm việc tại đây nên dùng 1 tuần nghỉ phép cuối năm để tiếp đón bố mẹ đến Singapore vào Giáng sinh và mừng năm mới 2018. Đây là cũng chuyến du lịch kết hợp thăm gia đình 4 thành viên của cháu nên mang nhiều ý nghĩa nhất.

Với gia đình con gái út, Singapore, 2017

Trong chuyến đi này, nổi bật nhất trong số những điểm hấp dẫn của Singapore là “Gardens by the Bay”. Khu vườn khổng lồ này chiếm một diện tích 101 hecta, được xây dựng từ một khu đất hoang tiếp giáp với vịnh Marina, nơi có khách sạn nổi tiếng Marina Bay Sands. Có thể nói, đây là một công trình ghi lại dấu ấn của Thủ tướng Lý Hiển Long, con trai của vị “khai quốc công thần” Lý Quang Diệu.

Toàn bộ dự án vườn cây lên đến 1.035 tỷ đô la Sing với chi phí điều hành hàng năm khoảng 58 triệu. Theo thống kê, từ tháng 6 đến tháng 10/2012 “Gardens by the Bay” đã thu hút 1,7 triệu du khách. Đó là niềm tự hào của người Sing trong kế hoạch biến Singapore từ một “Thành phố Vườn” đến một “Thành phố Trong Vườn”.

Nhìn từ xa, trước khi vào vườn, du khách đã cảm thấy choáng ngợp với 18 “super trees” cao từ 25 đến 50m sừng sững đón chào. Mỗi cây là một công trình kiến trúc được kết hợp với những cây xanh thiên nhiên, tạo nên một hình ảnh lạ mắt mà có lẽ chỉ ở Singapore mới có.

Ấn tượng ngay từ cổng vào “Gardens by the Bay”

Vườn cây là tổng hợp của 8 khu vườn, mỗi khu mang một chủ đề riêng biệt nhưng vì thời gian có hạn và cũng vì sức khỏe không thể đi thăm hết nên chúng tôi chọn 2 khu nhà kính có mái vòm hình con sò với chủ đề Flower Dome và Cloud Forest.

Chúng tôi khám phá hai khu nhà vòm bằng kính số 3 (Flower Dome) và số 4 (Cloud Forest)

Cloud Forest là một khu vườn nhiệt đới trong nhà với một thác nước nhân tạo, nước đổ xuống liên tục suốt ngày đêm từ một . ngọn núi cao 35mXung quanh ngọn núi là 4 tầng của nhà kính trưng bày các loại cây cối và hoa nhiệt đới từ khắp nơi trên thế giới.

Thác nước nhân tạo cao 35m

Cũng từ các tầng này, du khách cũng có thể ngắm nhìn thác nước qua những góc cạnh khác nhau. Ở tầng trên cùng còn có một đài quan sát (Waterfall View) để khách có thể chụp ảnh kỷ niệm.

Cloud Forest nhìn từ trên đỉnh núi nhân tạo

Sau bữa ăn trưa tại McDonalds, chúng tôi tiếp tục thám hiểm khu vực Flower Dome. Nơi đây là tổng hợp những loài “kỳ hoa dị thảo” được sưu tầm từ khắp nơi trên thế giới. Bộ sưu tập cây và hoa thật đa dạng, từ những cây Olive có tuổi thọ hàng nghìn năm đến những cây Baobab của vùng khí hậu Địa Trung Hải. Nơi đây cũng trưng bày những thạch nhũ trong hang động và các vườn hoa của Úc, Nam Phi và Châu Âu...

Toàn cảnh Flower Dome

Rải rác trong Flower Dome là những bảng chỉ đường tượng trưng bằng những cây bút chì. Trong số đó có bảng đề “TP. Ho Chi Minh”. Chỉ là tượng trưng nên mũi tên lại chỉ vào… góc tường!

Trang trí bằng bút chì chỉ đường… có cả “TP. Ho Chi Minh” ở dưới cùng

***

Hồi đó Singapore chỉ là một làng chài nghèo ven biển trong khi Sài Gòn được mệnh danh là Hòn ngọc Viễn đông. Sài Gòn chỉ cách Singapore chưa đến 2 giờ bay, còn gần hơn bay ra Hà Nội. 

Ấy thế mà ngày nay đảo quốc này đã vươn lên nhóm 3 nước giàu nhất thế giới. Tôi không nghĩ đây là “phép lạ” vì chúng ta đang ở vào thế kỷ thứ 21 khi điều kiện để phát triển hoàn toàn lệ thuộc vào hệ thống chính trị và xã hội.

Mọi sự so sánh đều khập khiễng nhưng hiện tượng Singapore là điều cần học hỏi nếu chúng ta muốn đất nước của mình khá hơn. Đừng ước được như Singapore ngày nay mà chỉ cần lấy Singapore làm tấm gương để thay đổi diện mạo của đất nước.

***

--> Read more..

Những cánh hoa trên biển và thành phố Vũng Tàu

Chắc các bạn còn nhớ, trong bài viết “Một sự tình cờ kỳ lạ”,

(http://chinhhoiuc.blogspot.com/2017/09/mot-su-tinh-co-ky-la.html) post ngày 21/9/2016, tôi có kể lại cuộc gặp gỡ gần đây nhất tại Sài Gòn với Giáo sư Bùi Dương Chi, người thầy dậy tôi môn Anh văn hồi thập niên 60 tại trường Trung học Ban Mê Thuột, niên khóa 1963-1964.

Kỷ niệm về tình thầy trò – thân hữu cho đến nay vẫn còn như ngày nào tôi ngồi trên ghế nhà trường. Năm 2016, GS Chi đã viết trong “Thay lời bạt” cuốn “Hồi ức Ban Mê”, xuất bản tại Hoa Kỳ nhân kỷ niệm 60 năm ngày thành lập trường TH BMT:

“… Thầy trò vì tôi dạy Chính môn Anh văn sinh ngữ phụ lớp 11 và 12. Thân hữu vì chúng tôi hơn kém nhau 7 tuổi, có nhân sinh quan khá tương đồng và có chung mấy sở thích như viết lách, dịch thuật, trau dồi kiến thức phổ thông, du khảo, đờn ca, v.v…

“Hơn nữa, còn có thêm một cơ duyên độc đáo là Chính dậy má tôi tiếng Anh trong cuối thập niên 80 sau khi má tôi được thả và trở vào Nam sau gần 13 năm tù vì tội “gián điệp, phản động” ở ngoài Bắc”.

(hết trích)

Người mẹ mà thầy Chi nói đến là nhà văn Thụy An, nhũ danh Lưu Thị Yến. Người mà tôi đã có một bài viết mang tên “Nhân văn – Giai phẩm: nhà văn Thụy An” (http://chinhhoiuc.blogspot.com/2012/09/nhan-van-giai-pham-nha-van-thuy-an.html). Trong chuyến về Việt Nam tháng 9/2017 vừa qua, thầy Chi đi cùng vài người bạn ở Pháp ra thành phố biển Vũng Tàu.

Đối với thầy Chi, việc ra Vũng Tàu mang một ý nghĩa khác ngoài chuyện du lịch. Lúc còn sinh thời, bà Thụy An có ước nguyện được hỏa táng khi mất và phần tro cốt đem rải xuống biển. Gia đình đã làm đúng nguyện vọng của bà. Và người con của bà năm nay ra biển, thả xuống vài cánh hoa để tưởng niệm người đã khuất.

***

Thầy Chi có gửi cho tôi những hình ảnh về chuyến đi Vũng Tàu tháng 9/2017 và tôi sắp xếp lại Photo Album này thành 2 phần chính:

Phần 1: Tưởng niệm ngoài khơi Ô Cấp. Những cánh hoa trên biển để tưởng nhớ người mẹ - nhà báo, nhà thơ, nhà văn Thụy An Hoàng Dân.

Phần 2: Hình ảnh thành phố biển Vũng Tàu ngày nay, được thuyết minh bằng bài vịnh:

“Lâu năm sinh sống ở đây,

Về thăm mới thấy nơi nầy khác xa.

Có tượng Chúa, có chùa Bà,

Có hàng không vốn, chi ra bán liền.

Có sàn nhẩy, có du thuyền,

Có đặc sản Pháp, có tiền Đôla.

Có rượu mạnh, trứng cá Nga,

Có sâm Hàn quốc, có nhà tắm hơi.

Chửa tin mời ghé xem chơi

Kẻ ăn không hết, người thời oán than.

Có Bồ Tát, có tham quan,

Có đường 8 lán, có am cô hồn.

Trên siêu thị, dưới tàu buôn,

Chị em khúc khích, dầu tuôn tràn trề.

Trí thức ai tỉnh, ai mê?

Bịt tai, che mắt dân chê hết nhờ.

Ông to bảo cố mà chờ,

Một “chăm” năm nữa tới bờ quang vinh.

Mày râu mấy vị phẩm bình,

Nữ lưu cũng vậy, coi khinh tù đầy.

Mẹ cha, con cháu thơm lây!”

***

* P/S: Captions và chú thích đi kèm hình ảnh là của Giáo sư Bùi Dương Chi. Mời các bạn cùng xem một album rất đặc biệt với lời bình luận là những vần lục bát.

***

Hè 2015, tôi thủy táng tro cốt mẹ tôi ngoài khơi Vũng Tàu. Hè 2016, Thu 2017 tôi về thả hoa tưởng niệm và hoàn tất bài Vũng Tàu, Việt Nam.

Thả hoa tưởng niệm mẹ tôi

Nhà báo, nhà văn, nhà thơ

Thụy An Hoàng Dân

***

"Lâu năm sinh sống ở đây..."

[Ga xe lửa Union Station ở thủ đô Washington DC]

"Về thăm mới thấy nơi nầy khác xa."

"Có tượng Chúa..." 

[Tượng Chúa Kitô Vua do giáo dân khởi công năm 1974, hoàn tất năm 1993, cao 32m ~ 105ft. Cao nhất thế giới (?). [http:// vi.wikipedia.org]

"... có chùa Bà. "

[Tượng Quán Thế Âm Bồ Tát. Chùa ở trên một đỉnh đồi nằm bên đường Hạ Long. Kiến trúc đơn thuần, rất đẹp]

"Có hàng không vốn, chi ra bán liền."

"Có sàn nhẩy..."

"... có du thuyền"

"Có đặc sản Pháp..."

[Nhà hàng Pháp La Vie En Rose ~ Cuộc sống đẹp như hoa hồng]

"... có tiền Đôla"

[Black Pearl nightclub ~ Hộp đêm Ngọc Trai Đen]

"Có rượu mạnh, trứng cá Nga..."

[Đặc sản nổi tiếng thế giới vodka, caviar của Liên Bang Nga]

"Có sâm Hàn quốc..."

"... có nhà tắm hơi"

"Chửa tin mời ghé xem chơi"

[Sau khi thôn tính nước ta, năm 1895 Pháp bỏ tên “Vũng Tàu” rồi đặt tên Tây là “Cap St. Jacques”. Theo vi.wikipedia.org , Ô Cấp là phiên âm của “Aller au Cap St. Jacques ~ Đi ra mũi Cap St. Jacques”. Tôi có suy diễn khác: dân chúng thời đó chắc không làm gì được nên phản đối ngầm bằng tên “Ô Cấp” để Pháp tưởng ta nói tiếng Tây bồi. Thực ra, từ Hán Việt “Ô” có nghĩa là “vùng đất, khu, …”. TD: Ô Quắn ở VT; Ô Môn ở Cần Thơ; Ô Quan Chưởng, Ô Đống Mác, Ô Chợ Dừa, … ở Hà Nội. “Cap” thì thêm dấu “^” và “dấu sắc” cho thành tiếng ta. Năm 1947, ta bỏ tên Tây, lấy lại tên “Vũng Tàu”. Đến nay, nhiều người vẫn dùng tên “Ô Cấp”].

"Kẻ ăn không hết..."

[Nhà hàng hải sản nổi tiếng ở cầu tầu. Bia Sapporo thượng hạng là của Nhật.]

"... người thời oán than"

"Có Bồ Tát..."

[Cơm chay từ thiện. Từ miễn phí tới 18.000Đ một phần theo hoàn cảnh (~ 75 xu Mỹ). Góp thêm tùy hỉ.]

"... có tham quan"

[Mercedes đời mới. Giá xe nhập khẩu thường gấp khoảng 3 lần gíá ở Âu, Mỹ.]

"Có đường 8 lán..."

"... có am cô hồn."

"Trên siêu thị..."

"... dưới tàu buôn."

"Chị em khúc khích..."

[Bacu là phiên âm tiếng Việt của Baku. Năm 1991, sau khi Liên Bang Sô Viết giải thể, Baku trở thành thủ đô của nước Azerbaijan. Theo https://en.wikipedia.org/wiki/Baku, thành phố với hơn 3 triệu dân này nằm trong vùng có rất nhiều dầu khí, cung cấp tời 25% lượng dầu tiêu thụ trên thế giới. Baku và Vũng Tàu là hai thành phố kết nghĩa.]

"... dầu tuôn tràn trề."

[VietSoPetro là tổ hợp Việt Nga khai thác dầu khí lâu năm nhất ở ngoải khơi biền Đông thuộc chủ quyền VN. Theo cơ quan hành chánh Vũng Tàu, cộng đồng Nga ở đây có khoảng 5.000 người.]

"Trí thức ai tỉnh..."

[Nhìn cờ đỏ nằm giữa cờ trắng và cờ đen, tôi suy diễn chắc một/vài người có thẩm quyền đã tỉnh nên ngầm cảnh báo rằng đem Đảng vào trường học thì giáo dục tất nhuốm mầu tang vì theo tập tục dân ta, cờ trắng và cờ đen là cờ đám ma.]

"... ai mê.."

[Huy hiệu ĐH dùng toàn tiếng ngoại quốc. BVU ~ BV University. Còn EPHPHATHA thì không thể là tiếng Việt viết tắt vì “E” chỉ có thể là “E ngại, sợ; Em; Eo; hạt É; heo kêu Éc Éc; Ém; Én; Ép”. Mê muội “khủng” là dưới huy hiệu lại gắn tên “Cap St. Jacques” do thực dân Pháp đã áp đặt thay thế tên “Vũng Tàu” khi ta mất chủ quyền.]

"... Bịt tai..."

"... che mắt dân chê hết nhờ"

"Ông to bảo cố mà chờ...

Một “chăm” năm nữa tới bờ quang vinh".

[Bản đồ thực hiện bởi UNICEF ~ United Nations International Children Emergency Fund ~ Quỹ Bảo Trợ Khẩn Cấp Quốc Tế Dành Cho Trẻ Em của Liên Hiệp Quốc. Không giữ bản quyền.]

"Mày râu mấy vị phẩm bình,

Nữ lưu cũng vậy, coi khinh tù đầy."

"Mẹ cha, con cháu thơm lây!"

***

--> Read more..