Thứ Hai, 13 tháng 7, 2020

Bệnh nhân người Anh


“Bệnh nhân người Anh” (The English Patient) là một cuốn phim nổi tiếng đã dành được 9 giải Oscar năm 1997, trong đó có giải Phim xuất sắc nhất, Hình ảnh đẹp nhất, Đạo diễn xuất sắc, Vai phụ xuất sắc. Bên cạnh đó là 2 giải Quả Cầu Vàng và 6 giải BAFTA cho phim hay nhất. Phim đã đạt doanh số 232 triệu đô la tại các phòng vé!

Cuốn phim là chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của tác giả Michael Ondaatje, viết năm 1992, kể lại sự nghiệt ngã của tình yêu và sự mất mát xảy ra vào thời cuối của Thế chiến II. Một chiếc máy bay bị Đức Quốc Xã bắn hạ và rơi xuống khu vực sa mạc Sahara. Trong chiếc máy bay là một phụ nữ đã chết và một người đàn ông bị phỏng nặng.

Anh ta được gọi là “Bệnh nhân người Anh". Sau tai nạn, bệnh nhân không nhớ được một chút gì về mình cũng như tất cả những gì đã xảy ra. Nhưng qua một loạt các cảnh hồi tưởng, người đọc sách cũng như người xem phim dần dần biết được về quá khứ của anh.

Bệnh nhân này thực ra không phải là người Anh mà là một người Hungary tên là Laszlo de Almasy - một phi công làm việc cho Hiệp hội Địa lý hoàng gia của Ai Cập trước chiến tranh. Rất nhiều tình tiết mang tính cách gián điệp thời chiến được kể lại trong cuốn sách và người đọc đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác.

Poster phim “The English Patient” với các diễn viên Ralph Fiennes, 
Juliette Binoche, Willem Dafoe, Kristin Scott Thomas

Câu chuyện mang tính cách hư cấu của Michael Ondaatje, nhưng thật tình cờ và cũng thật bất ngờ, tại Việt Nam trong mùa đại dịch Virus Corona cũng có một “Bệnh nhân người Anh”, và anh ta cũng là mộ phi công của hãng Vietnam Airlines.

Anh được biết đến qua bí danh “Bệnh nhân 91” theo số thứ tự của các ca nhiễm COVID-19 và cũng là bệnh nhân có số ngày điều trị dài nhất tại Việt Nam. Đầu tiên, anh được điều trị tại Bệnh viện Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 18/3 đến 22/5 và sau đó chuyển sang Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Chợ Rẫy từ chiều 22/5.

Báo Tuổi Trẻ Online ngày 6/6 đưa tin:

"Tin phi công người Anh hoàn toàn tỉnh táo khiến các y bác sĩ từng điều trị cho anh rất vui. Có lẽ mọi người dân Việt đều cảm thấy xúc động và ấm áp. Bệnh nhân 91 đã hoàn toàn tỉnh táo, thật là kỳ diệu, đó như là một kỳ tích trong y khoa".

“Nhớ lại những ngày đầu điều trị cho bệnh nhân 91, bệnh nhân vẫn tỉnh táo, đi lại bình thường. Bệnh nhân không chịu ăn thức ăn Việt nên nhân viên y tế của bệnh viện đã phải liên hệ với nơi công tác của bệnh nhân là Vietnam Airlines để hỗ trợ đặt thức ăn riêng. Vài ngày sau bệnh nhân mới bị suy hô hấp tăng dần, cần được hỗ trợ hô hấp thở oxy mũi. Từ ngày 25-3, bệnh nhân phải chuyển sang thở oxy qua mặt nạ”.

(hết trích)

Lãnh đạo Bệnh viện Chợ Rẫy động viên “bệnh nhân thứ 91”

Cũng theo Tuổi Trẻ Online, thông tin từ Bộ Y tế cho biết Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP.HCM đã làm việc với đại diện công ty cung cấp bảo hiểm cho bệnh nhân 91, có khả năng công ty sẽ chi trả phí điều trị cho bệnh nhân này.

“Tổng lãnh sự quán Anh tại TP.HCM đã có thư gửi Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong và các bệnh viện, các bác sĩ đã và đang điều trị, hỗ trợ cho bệnh nhân. Báo chí Anh cũng đã viết về ca bệnh này, các nỗ lực của bác sĩ Việt Nam trong hành trình điều trị cho bệnh nhân như một câu chuyện rất đặc biệt trong mùa dịch COVID-19 năm nay”.

Phi công người Anh được Bộ Y tế công bố nhiễm Covid-19 vào ngày 18/3. Đây cũng là bệnh nhân nhiễm Covid-19 được phát hiện tại ổ dịch bar Buddha (phường Thảo Điền, Q.2, TP.HCM), có tổng cộng 18 bệnh nhân liên quan đến ổ dịch này.

Trên trang web của Bộ Y tế đưa tin:

“Đến cuối giờ chiều ngày 8/6, nam phi công người Anh - bệnh nhân 91 đã có thể ngồi dậy, thực hiện y lệnh của nhân viên y tế, đung đưa cả hai chân. Đồng thời, nam bệnh nhân đã tự viết vào bảng và tự bấm nút điều chỉnh độ cao của giường bệnh…”

Bệnh nhân đã tự cầm cốc uống nước và thực hiện được y lệnh của bác sĩ

BBC News Tiếng Việt bình luận:

“Bệnh nhân 91, thường được báo chí Việt Nam gọi là "phi công người Anh", đến từ vùng North Lanarkshire, Scotland. Anh ấy bắt đầu công tác và đang được huấn luyện về tiêu chuẩn làm việc của Vietnam Airlines từ tháng 12/2019. Ngày 16/3/2020, phi công thực hiện chuyến bay đầu tiên trên bầu trời Việt Nam với tư cách cơ phó máy bay Boeing 787… Chuyến bay đầu tiên cũng là chuyến bay cuối cùng trước khi bệnh nhân này nhập viện do nhiễm Covid-19 vào ngày 18/3”.


"Buổi tiệc lễ thánh Patrick hôm đó thu hút khoảng 200 người. Đó là đêm cuối cùng trước khi có lệnh cấm quán bar hoạt động trong thời kỳ giãn cách xã hội. Còn giãn cách ở quán thì chủ yếu là ý thức cá nhân, chúng tôi không thể ép buộc khách được", một nam nhân viên của quán bar kể lại với BBC News Tiếng Việt. Nhân viên này về sau cũng được xác định nhiễm Covid-19, là bệnh nhân 127”.


(hết trích)


Săn sóc bệnh nhân 

Đoạn kết của chuyện “Bệnh nhân người Anh” thuộc loại “không có hậu” vì những tin tức trái chiều xuất hiện trên mạng xã hội. Thứ nhất, Stephen Cameron (tức Bệnh nhân 91) có đưa 3 nguyện vọng nhờ Tổng lãnh sự Anh Quốc gửi cho phía Việt Nam rằng:

(1) Không muốn tiếp xúc với giới truyền thông khi ông ra viện vào ngày 11/7, không muốn chụp hình hoặc tham gia phỏng vấn với bất kỳ báo, đài nào;

(2) Chỉ đồng ý tiếp đón lãnh đạo thành phố, các sở ban ngành và lãnh đạo bệnh viện đến động viên và chào tạm biệt;

(3) Chỉ đồng ý có sự tham gia của 1 nhiếp ảnh gia thuộc Bệnh viện Chợ Rẫy.

Lãnh sự quán Anh đưa 3 nguyện vọng của bệnh nhân người Anh 

Sau khi ngành y tế và truyền thông Việt Nam tỏ ra hả hê về việc đã chữa khỏi căn bệnh Covid 19 cho viên phi công người Anh từng thập tử nhất sinh, thì nhiều biểu hiện dồn dập đã khiến dư luận… ngỡ ngàng.

Cơ quan truyền thông chính thống của nhà nước là Đài Tiếng nói Việt Nam đăng tin với một hàng tít không bình thường “Bệnh nhân người Anh rối loạn tâm lý hay một kiểu “chảnh”? Trang tin của VOV ghi:

“Trong quá trình điều trị, bệnh nhân người Anh nhiều khi thiếu hợp tác với các bác sĩ. Anh cũng không muốn xuất hiện tại lễ xuất viện, nơi các bệnh nhân thường chính thức nói lời cảm ơn các bác sĩ đã cứu sống họ. Có thể anh chỉ nhận hoa chúc mừng của bệnh viện rồi ra thẳng sân bay để về nước”.

Bản tin của Đài tiếng nói Việt Nam 

Báo nhà nước cũng tường thuật rõ ràng: 


“Ngoài VOV, nhiều cơ quan truyền thông khác đã đề nghị phỏng vấn Stephen Cameron, bằng hình thức trực tiếp hoặc email hay hình thức nào đó phù hợp, nhưng thông qua bệnh viện, anh cho biết không đồng ý chia sẻ bất cứ điều gì với báo chí Việt Nam …”


“Không chỉ từ chối sự quan tâm của xã hội và các cơ quan báo chí Việt Nam, BN91 cũng thiếu hợp tác với ngay cả chính Bệnh viện Chợ Rẫy, nơi anh đang được điều trị. Bệnh viện cho biết, để cập nhật tình hình bệnh nhân này với công chúng, bệnh viện đã chụp và cung cấp một bức hình (có che mặt) bệnh nhân cùng thông tin về quá trình điều trị cho báo chí, nhưng BN91 đã bày tỏ sự không hài lòng về điều này. Thậm chí sau khi biết ekip bác sĩ có trao đổi với các phóng viên về tình hình điều trị Stephen Cameron đã phản ứng bằng cách nhịn ăn và không phối hợp luyện tập”.


“Đến sát ngày được trở về Anh, bệnh nhân 91 đã từ chối cả việc xuất hiện trong lễ xuất viện (dự kiến diễn ra ngày 11/7) để chính thức nói lời cảm ơn, hành động mà các bệnh nhân khác thường làm khi được công bố ra viện …. có ý kiến cho rằng, anh đang sử dụng quyền riêng tư đối với các thông tin cá nhân của mình, anh có quyền cung cấp hay bán câu chuyện rất đặc biệt của mình cho cơ quan truyền thông nào đó theo cách anh muốn, hoặc giữ cho riêng mình, và điều đó là bình thường từ góc nhìn của người Anh..”


(hết trích)


Phi công người Anh được đưa về nước bằng dòng máy bay mà ông từng lái trước đó

Để thay lời kết, trên FB Lê Nguyễn, ngày 12/7/2020, đã có một ý kiến sắc sảo:

“Những gì diễn ra trong thời gian qua cho người cả nước nhìn thấy cả một chiến dịch truyền thông nhằm mượn hình ảnh chữa trị bệnh nhân BN91 để khoe khoang thành tích của chính quyền và ngành y tế Việt Nam trước cộng đồng quốc tế. Muốn quảng bá thành tích thì phải thường xuyên tiếp cận với đối tượng và những toan tính này đã nhanh chóng khiến cho đối tượng có cảm giác mình là một loại “con tin”, một phương tiện truyền thông để người khác lợi dụng.

“Điều đó cho thấy bất cứ hành động tốt đẹp nào cũng có thể mang đến những tác dụng ngược lại. Đó là chưa kể sự chữa trị đầy quyết tâm của chính quyền và ngành y tế VN dành cho một cá nhân người nước ngoài đã làm chạnh lòng hàng triệu bệnh nhân người Việt đang sống dở chết dở trong những phòng bệnh chật ních con người, những thân nhân của họ có khi phải dùng cả gầm giường để làm chỗ ngủ qua đêm. Ngoài ra, còn hàng chục ngàn công nhân VN bị mất việc, sống đói khát, cù bơ cù bất ở nước ngoài, chưa biết đến bao giờ được trở về quê hương, mà vẫn chưa thấy chính phủ có một quyết sách nào rõ ràng.

“Dù gì thì bệnh nhân số 91 cũng sắp - hay đã - gặp lại người thân ở quê nhà. Thái độ của anh có thể bị xem là vô ơn, song suy nghĩ xa hơn, đó là thái độ sòng phẳng, nếu như anh ta lập luận thế này về các cơ quan chức nặng đã cứu sống anh “các ông đã chữa trị cho tôi, và đã dùng hình ảnh của tôi để quảng bá cho các ông nhiều rồi, thế là huề nhé! Từ nay hình ảnh của tôi là của tôi, tôi độc quyền sử dụng nó, chứ không phải ai khác!”.

“Đó là bài học về truyền thông cho những ai thích khoe mình một cách quá đáng, bằng cách sử dụng hình ảnh, danh nghĩa của người khác, dù với một chiêu bài, một mục tiêu cao đẹp nào. Bài học này không hề nhỏ, đối với những ai mang bệnh thành tích trầm kha!”

Đúng 23 giờ đêm, ngày 11/7/2020, chuyến bay khởi hành từ sân bay Nội Bài 

***
--> Read more..

Thứ Tư, 8 tháng 7, 2020

Chuyện tình Trạng Quỳnh - Đoàn Thị Điểm


Năm 1930, một cuốn sách mang tựa đề “Sự tích ông Trạng Quỳnh” của nhà văn, nhà báo Trúc Khê (1901-1947) xuất hiện tại Hà Nội. Ông tên thật là Ngô Văn Triện, ngoài tên Trúc Khê, ông còn có những bút danh khác là Cấm Khê, Kim Phượng, Đỗ Giang, Khâm Trai, Ngô Sơn, Hạo Nhiên Đình.

Nhà văn, nhà báo Trúc Khê (1901-1947)

Trúc Khê sinh ra và lớn lên trong một gia đình gốc nông dân ở xã Phương Canh, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông (nay là phường Xuân Phương, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội). Có thể nói, văn phong của ông mang tính cách đặc  biệt vùng miền Phương Bắc vào nửa đầu thế kỷ thứ 19.

Năm 19 tuổi, Trúc Khê có bài viết đầu tay với nhan đề “Cải lương hương tục” đăng trên tờ Trung Bắc Tân Văn. Năm 1926, ông vào làm trong ban biên tập “Thực nghiệp Dân báo” và thành lập đảng Tân Dân, chủ trương đánh đuổi thực dân Pháp.

Năm 1928, ông mở “Trúc Khê Thư Cục” ở Hà Nội để tự xuất bản sách của mình. Trúc Khê hoạt  động chính trị cho đến năm 1929 thì bị nhà cầm quyền Pháp bắt giam ở Hỏa Lò. Cuối cùng ông nhận án 2 năm tù treo và 5 năm quản thúc.

Trong hơn 20 năm cầm bút, Trúc Khê đã để lại gần 60 tác phẩm, không kể các bài bình luận, biên khảo đăng rải rác trên các báo. Các tác phẩm chính của ông gồm đủ thể loại, từ thơ phú, tiểu thuyết đến truyện ký các danh nhân.

Trong bài viết này, chúng tôi chỉ đề cập đến Trạng Quỳnh và mối tình với nữ sĩ Đoàn Thị Điểm trong cuốn “Sự tích ông Trạng Quỳnh”. Tuy sách chỉ dày 40 trang, gồm 2 phần Thiên trên và Thiên dưới, nhưng qua đó tác giả đem đến cho người đọc rất nhiều chi tiết lý thú.

Tác phẩm “Sự tích ông Trạng Quỳnh”, in năm 1930

Trạng Quỳnh tên thật là Nguyễn Quỳnh (1677-1748), người làng Bột Thượng, Thanh Hóa. Ông là một danh sĩ thời hậu Lê, từng đỗ Hương cống nên còn gọi được gọi là Cống Quỳnh. Trúc Khê ca ngợi: “Vì ông có văn chương hay và nhất là giỏi về khẩu tài nên người ta gọi là Trạng”.

Tuy nhiên, theo một số tác giả khác, ông nổi tiếng với sự trào lộng, hài hước tạo nên nhiều giai thoại nên trong dân gian vẫn thường gọi ông là Trạng Quỳnh dù ông không đỗ Trạng nguyên.

Tuy không đỗ cao, Quỳnh vẫn nổi tiếng là người học hành xuất sắc. Đương thời đã có câu: "Nguyễn Quỳnh, Nguyễn Nham, thiên hạ vô tam" (thiên hạ không có người thứ ba giỏi như Nguyễn Quỳnh và Nguyễn Nham).

Sách "Nam Thiên lịch đại tư lược sử"  cũng đã nhận xét về ông: "... Nguyễn Quỳnh văn chương nổi tiếng ở đời, nói năng kinh người, thạo quốc âm, giỏi hài hước...".

Trạng Quỳnh sinh ra đồng thời với Đoàn Thị Điểm, con gái của ông đồ Bảng Đoàn, dạy học tại Kinh sư. Trạng Quỳnh thường giả đến nghe bình văn nhưng kỳ thật là để “ngấp nghé” con gái của thầy! Trúc Khê viết:

“Quan Bảng biết ý, sai học trò bắt vào hỏi. Quỳnh thưa rằng: “Tôi là học trò thấy tràng quan lớn bình văn nên tôi đến nghe trộm”. Quan Bảng nói: “Ta biết anh chỉ là đồ giả dạng học trò để giả tuồng chim chuột. Nếu phải học trò thì phải đối ngay một câu đối ta ra sau đây, hễ không đối được thì ta sẽ đánh đòn”.


Thấy Quỳnh đối vừa nhanh lại vừa hay nên quan Bảng có ý thương, nuôi cho ăn học. Quan Bảng lại còn có ý gả con gái là Đoàn Thị Điểm cho Quỳnh. Dĩ nhiên là Thị Điểm cũng bằng lòng vì mến tài Quỳnh!

Thật là một đôi trai tài gái sắc mà lại còn giỏi văn chương, chữ nghĩa. Riêng về phần văn chương, Thị Điểm có phần lấn lướt Quỳnh! Chẳng hạn như một hôm Quỳnh đi chơi về đến cổng bị chó cắn nên phải leo lên cây cậy. (Cậy là một loại cây thân gỗ thường được trồng ở miền Trung Du Bắc Việt)

Thị Điểm cầm roi ra đuổi chó nhưng với điều kiện phải đối đáp được câu “Thằng Quỳnh ngồi trên cây cậy, dái đỏ hồng hồng”. Quỳnh ta không đáp được, không biết có phải vì mắc cở hay sợ quá nên văn chương lạc mất. Đành phải chờ đến chiều tối mới dám tụt xuống!

Một hôm Thị Điểm đang tắm, Quỳnh cứ ngấp nghé nhìn trộm. Thị Điểm bèn ra câu đối “Da trắng vỗ bì bạch” (bì bạch tức là da trắng) nếu đối được sẽ mở của cho nhìn thỏa thích. Một lần nữa, Quỳnh ú ớ không sao đối lại được!

Vừa tức, vừa thẹn nên Quỳnh nhủ lòng: “Đã cậy hay chữ như thế thì ông sẽ làm cho mày lấy phải một ông chồng dốt đặc cán mai!”.

“Sự tích ông Trạng Quỳnh”, bản in lần thứ nhất

Tác giả Trúc Khê kể tiếp câu chuyện. 

Nói là làm, Trạng Quỳnh bỏ nhà quan Bảng ra đi. Một hôm gặp một anh thợ cày, xem bộ mặt mũi cũng sáng sủa liền lân la gạ chuyện.

– Anh đã có vợ chưa? Trông anh mặt mũi khôi ngô thế, sao không đi học?

Anh thợ cày trả lời:

– Thưa ông tôi chưa có vợ con gì cả, trước cũng theo đòi bút nghiên, hòng kiếm dăm ba chữ, nhưng dốt quá, nên phải đi cày.

– Thế bây giờ anh có muốn học hành, đỗ đạt rồi lấy gái quan Bảng không?

– Cảm ơn ông có lòng thương, tôi chỉ mong kiếm dăm ba chữ để xem văn tự, giấy má mà cũng không được, dám nói gì đến đỗ đạt. Còn việc lấy con quan Bảng thì đến ông Trạng Quỳnh cũng còn chưa chắc, huống chi tôi.

Quỳnh liền dỗ dành:

– Anh đừng ngại, quan Bảng trước thấy Quỳnh hay chữ, có ý nhắm chọn Quỳnh làm rể, nhưng sau thấy Quỳnh hữu tài vô hạnh, nên thôi không gả cho nữa. Quan chỉ muốn kén một chàng rể nết na, phải chăng thôi, còn văn chương chữ nghĩa thì cứ tàm tạm là được. Tôi trông anh cũng khôi ngô tuấn tú, nếu chịu khó học ra sẽ dạy cho, dốt mấy học mãi cũng phải khá. Ta với quan Bảng vừa là tình thầy trò, lại có tình bà con, nếu anh thuận thì rồi dần dà ta sẽ làm mối cô Điểm cho.

Anh thợ cày nghe Quỳnh nói bùi tai, mừng lắm, rước Quỳnh về nhà, thết đãi cơm rượu tử tế và để Quỳnh ở lại dạy mình học.

Quỳnh bảo anh thợ cày dọn một cái buồng học ở nơi thật kín đáo, cấm tiệt không cho ai vào và không cho ai biết là có Quỳnh ở đấy. Ngày ngày Quỳnh dạy anh kia nghêu ngao vài chữ, nhưng về cách đi đứng, ăn nói và chữ viết thì dạy rất cẩn thận. Lại bảo anh thợ cày sắm hai cái hòm sơn son, án thư ống bút và dăm ba bộ sách cổ, bày ra nhà ngoài cho có vẻ.

Được ít lâu, Quỳnh bảo anh thợ cày xin vào tập văn ở trường quan Bảng. Cứ đến kỳ văn thì anh thợ cày chỉ việc chép lại. Nhờ thế kỳ nào bài của anh thợ cày cũng được đem bình.

Quỳnh lại lập mẹo bảo anh thợ cày tìm một người bạn học hơi thông thông, đưa về nhà làm bạn học, nhưng vẫn giấu không cho biết có Quỳnh ở đấy.

Đến kỳ văn sau, Quỳnh làm hộ cả hai người, rồi cho anh thợ cày chép lại cả. Quan Bảng chấm văn thấy bài anh bạn kia xưa nay văn lý tầm thường, mà nay lại có nhiều câu trác lạc. Đem so thì thấy giống hệt nét chữ anh thợ cày, quan Bảng cho gọi anh kia ra hỏi, thì trước anh ta còn chối, sau phải thú thật là đã nhờ anh thợ cày làm hộ.

Từ đó, quan Bảng yên chí anh thợ cày là người hay chữ, kể về tài thì cũng xấp xỉ bằng Quỳnh, còn về hạnh thì ăn đứt Quỳnh, nên đem lòng yêu mến, có phần còn hơn trước kia đã yêu mến Quỳnh.

Bỗng bẵng đi vài tuần, anh thợ cày không đến trường tập văn nữa. Sau đó lại nghe tin đồn là anh ta nghỉ học để rục rịch đi dạm vợ. Quan Bảng nghe tin ấy, vội vàng bắn tin gả con gái cho.

Quỳnh biết quan Bảng đã mắc mưu, liền bảo bố mẹ anh thợ cày đem lễ đến hỏi. Quả nhiên cả quan Bảng và Thị Điểm đều bằng lòng. Quỳnh xui anh thợ cày xin cưới ngay, kẻo để lâu sợ vỡ chuyện.

Sắp đến ngày cưới, Quỳnh bảo anh thợ cày đem cày cuốc cưa thành từng đoạn, đem bỏ vào hai hòm sơn khóa lại. Xong rồi Quỳnh cắp nón ra đi. Trước khi đi, Quỳnh dặn học trò:

“Ta có việc cần, phải đi xa độ vài tháng, nên không dự đám cưới anh được. Song ta có vài điều căn dặn, thì anh phải nhớ lấy chớ quên: Khi cưới vợ về thì phải lập mặt nghiêm, nếu nàng có dở văn chương chữ nghĩa ra thì tìm cách gạt đi, nếu không lòi chuôi “dốt” ra thì khốn!

Anh thợ cày vâng dạ.

Thị Điểm từ ngày về nhà chồng, thấy chồng nghiêm quá nên cũng không dám đả động gì đến chuyện văn chương phú lục. Nhưng cô ta rất lấy làm lạ là ngày nào chồng cũng chỉ xem đi xem lại có một bộ cổ văn, còn ngoại giả không thấy có sách vở gì khác nữa, nên trong lòng đã sinh nghi. Lại đôi ba lần, Thị Điểm làm thơ đưa cho chồng họa, nhưng chồng chỉ liếc mắt xem qua rồi lờ đi.

Một hôm, nhân chồng đi vắng. Thị Điểm mới cạy đôi hòm son ra xem thì chỉ thấy cày cuốc cưa vụn từng khúc vất lổng chổng ở trong đó. Ngay lúc ấy chồng về, Thị Điểm tra hỏi duyên do, anh ta đành phải thú thực đầu đuôi.

Thị Điểm lúc đó mới ngả ngửa người ra, biết là đã mắc mưu Quỳnh, nhưng trót vì tay đã nhúng chàm, đành phải đóng cửa dạy chồng học.

Rồi một hôm tự nhiên thấy Quỳnh trở lại, vừa cười vừa hỏi Thị Điểm:

– Đã biết tay Trạng Quỳnh chưa? Còn nhớ câu “… long vẫn hoàn long” nữa không?

Thị Điểm đành xin lỗi, còn anh thợ cày từ đấy mới biết thầy học mình đích thị là Trạng Quỳnh.

***

Chuyện tình của ông Trạng Quỳnh và bà Đoàn Thị Điểm xin chấm dứt ở đây. Tác giả Trúc Khê viết từ năm 1930, không biết thời buổi ngày nay việc trả thù có còn được lập lại với phiên bản mới 2020 không nữa?

***

--> Read more..

Thứ Bảy, 4 tháng 7, 2020

God Bless America!


Theo truyền thống, ngày 4 tháng 7 đã trở thành Ngày Độc Lập kể từ năm 1776 tại Hoa Kỳ. Đó là ngày kỷ niệm ký Tuyên ngôn Độc lập được tổ chức rầm rộ với những cuộc diễn hành trong cộng đồng bên cạnh những cuộc vui chơi của gia đình qua những buổi picnic ngoài trời với món thịt nướng BBQ truyền thống.

Đây cũng là dịp để mọi người chiêm ngưỡng pháo bông đầy mầu sắc, tham dự những buổi hòa nhạc thú vị và còn rất nhiều hoạt động vui chơi trên khắp đất nước Cờ Hoa.

Năm nay, mặc dù “Independence Day” nhằm ngày Thứ Bảy cuối tuần nhưng người Mỹ có vẻ như kỷ niệm ngày lễ một cách thầm lặng giữa bối cảnh một quốc gia đang phải đương đầu với cả “thù trong” lẫn “giặc ngoài”.

Từ bên ngoài, đại dịch COVID-19 vẫn tấn công khốc liệt với số người tử vong ngày một cao. Quan trọng hơn cả, trong nước thì đang chia rẽ trầm trọng với những chiến dịch vận động bầu cử gay gắt chưa từng thấy trong lịch sử giữa hai đảng Dân Chủ và Cộng hòa.

Đảng Dân chủ tìm đủ mọi cách để “hạ bệ” Tổng thống đương nhiệm Donald Trump. Họ dùng những chiến lược nói xấu lẫn nhau, kể cả những mưu mô “bá đạo”, để mong dành được thắng lợi cuối cùng.

Phong trào “Black Lives Matter”“Antifa” lại càng khoét sâu vào sự đoàn kết của nước Mỹ, vốn đã mong manh vì chính sách kỳ thị chủng tộc có từ bao đời nay. Người biểu tình tại nhiều nơi đã vượt giới hạn của sự ôn hòa để gây bạo động, cướp phá tài sản.

Thậm chí tại Seattle có những khu vực “phi cảnh sát” để thành lập một hình thức nhà nước theo kiểu… xã hội chủ nghĩa. Cũng may, “quốc gia tự trị” Seattle chỉ đứng vững sau 3 tuần và đã bị “giải phóng” bởi lực lượng cảnh sát. Xét cho cùng, thoạt đầu biểu tình mang danh nghĩa chống kỳ thị chủng tộc nhưng rốt cuộc cũng đượm màu sắc chính trị, tranh dành quyền lực!

Nhân Ngày Độc Lập sắp đến, báo Time đã thực hiện một cuộc thăm dò ý kiến các chuyên gia về những biến cố đã xảy ra trong suốt giai đoạn lịch sử hình thành nước Mỹ. Tờ báo cũng đặt câu hỏi liệu những chuyện đó có tác động như thế nào đối với suy nghĩ của đa số công dân Hoa Kỳ ngày nay (1)?

Những biến cố làm thay đổi nước Mỹ khởi nguồn từ các bệnh dịch vào thế kỷ thứ 18 cho đến những thảm họa môi trường ngày nay và cả những cách hành xử của người Mỹ về vấn đề tinh thần trong việc kỳ thị chủng tộc của những công dân một nước được gọi tên là Hiệp Chủng Quốc.  

Bài thăm dò ý kiến dẫn đến kết luận là người Mỹ ngày nay “cảm thấy không hài lòng lắm” nếu so với những thập kỷ trước. Đa số thậm chí còn cho rằng Hoa Kỳ đang đi chệch hướng!

Dĩ nhiên bài báo của Time chỉ là một ý kiến riêng của một số sử gia giữa muôn vàn suy nghĩ của người Mỹ nói chung về tình hình đất nước. Tuy nhiên, những biến cố lịch sử đã qua cũng là những bài học thiết thực nhất trong việc hình thành một quốc gia hiện vẫn đang là một cường quốc trên thế giới.    

***

Là người đã từng sống và học tập tại Hoa Kỳ nhưng giờ đây chúng tôi nhìn nước Mỹ từ bên ngoài với một cái nhìn khách quan hơn. Chúng tôi chỉ mong “thù trong, giặc ngoài” sớm chấm dứt để người dân Mỹ sớm trở lại cuộc sống bình thường.

“God Bless America!”

***

Chú thích:

(1) Tham khảo bài viết trên Time: “21 Lessons From America's Worst Moments” tại https://time.com/5858169/americas-worst-moments/

* Tham khảo thêm về Ngày lễ Độc lập tại Hoa Kỳ “July 4th và Xứ Cờ Hoa” tại https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10209421150523948&type=3 https://chinhhoiuc.blogspot.com/2018/07/a-tung-sinh-song-va-hoc-tap-tai-hoa-ky.html

***
Hình ảnh từ báo Time


God Bless America!


1662 - Một chiếc tàu bán người nô lệ từ Châu Phi cập cảng Jamestown, Virginia.


1721 (ngày 27 tháng 4): dịch đậu mùa tại Boston


1779: dịch đậu mùa tại phía Tây Hoa Kỳ



1793: dịch sốt vàng da tại Philadelphia



1911: Người biểu tình kỷ niệm cái chết của các nạn nhân vụ cháy tại Triangle Shirtwaist Factory, New York


1930: Trục xuất người Mễ Tây Cơ



1956-65: Hạn chế người di dân gốc Hoa vào Hoa Kỳ



1968 (ngày 16 tháng 3): vụ thảm sát Mỹ Lai trong cuộc chiến tranh Việt Nam



1969 (ngày 28 tháng 1): Vụ tràn dầu ở Santa Barbara


***
--> Read more..

Thứ Tư, 1 tháng 7, 2020

Gặp lại tác giả “Saigon Stories”


Chắc các bạn còn nhớ, Sam Korsmoe, phóng viên của tờ Vietnam Econimic Times (VET) từng ở Việt Nam vào những thập niên 1900-2000. Chúng tôi quen biết nhau qua tình đồng nghiệp vì khi đó tôi làm việc cho tờ Vietnam Investmant  Review (VIR), dù 2 tờ báo cạnh tranh nhau trên thị trường báo chí tiếng Anh tại Việt Nam, lúc đó được mệnh danh là “The Last Frontier” trong lãnh vực đầu tư nước ngoài.

Rất tình cờ, tôi đọc bài viết “GẶP SAM KORSMOE - TÁC GIẢ "SAIGON STORIES" trên FB của anh Ba Kiem Mai. Cũng lại là một sự tình cờ nữa, anh Hai Le, thường được anh em Không quân VNCH trên Facebook gọi đùa là “Sĩ quan Liên lạc” vì cả anh Kiếm lẫn anh Hải đều đã từng phục vụ trong binh chủng “hào hoa phong nhã” này.

Duyên may là trường Sinh ngữ Quân đội hoạt động như bước đầu tiên huấn luyện tiếng Anh trước khi các quân nhân thuộc cả ba binh chủng Hải-Lục-Không-quân sang Hoa Kỳ để tiếp tục được đào tạo về chuyên môn. Thế là cả chuyện tình cờ cộng thêm cái duyên may mà chúng tôi 4 người bạn đầu tóc bạc phơ gặp nhau tại Sài Gòn.

Cuộc hội ngộ bất ngờ

Công đầu thuộc về anh Hải, người đã làm trọn chức năng của một “Sĩ quan Liên lạc” trong việc kết nối anh em và anh cũng là người đến sớm nhất để sửa soạn cho buổi hội ngộ chỉ sắp xếp trong vòng một ngày. Anh cũng là người “bao” trọn gói khoản cà phê để 4 người cùng nhấp giọng!

Anh Hải Lê, “Sĩ quan Liên lạc Không quân”

Tôi là người vốn dĩ hay lo xa nên đến điểm hẹn trước 10 giờ nhưng đã thấy anh Hải có mặt từ trước. Người đến kế tiếp là anh Kiếm, đầu có tóc bạc nhiều nhất dù anh không phải là người già nhất! Anh đã từng là Quyền trưởng ban Kinh Tế báo Phụ nữ cho đến ngày về hưu.

Là sinh viên sĩ quan Không quân, anh Kiếm về Việt Nam vào giữa tháng 3/1975, sau 14 ngày phép anh trình diện Bộ Tư lệnh KQ đợi sự vụ lệnh thì đó cũng là lúc Sài Gòn thất thủ, chưa kịp nhận lon Thiếu úy. Cũng may cho anh chỉ đi học tập tại địa phương chứ không bị tập trung cải tạo như những sĩ quan khác!

Anh Mai Bá Kiếm

Anh Kiếm quen biết Sam cũng là một sự tình cờ khi đến Bacoulos Bar ở Thảo Điền uống bia với các bạn ở Saigon Hash House Harriers, sau gần 2 tháng các bar bị đóng cửa vì dịch cúm Vũ Hán. Tại đây, anh đã gặp Sam Korsmoe và biết Sam là tác giả của cuốn Saigon Stories.

Sam Korsmoe, tác giả “Saigon Stories”

Mà cuốn sách có nói đến trường hợp của tôi, một trong năm gia đình người Việt khắp từ Bắc xuống Nam sinh sống tại Saigon sau năm 1975. Qua bài viết của anh Kiếm về cuộc gặp gỡ với Sam và cũng qua một người bạn của tôi trên Fb là anh Hải cuộc hội ngộ bắt nguồn từ đó.

Sam gặp lại tôi sau hơn 15 năm kể từ khi anh có ý tưởng về Saigon Stories năm 2006. Thế nhưng mãi đến năm 2008 tôi mới nhận được cuốn sách do một người bạn chung mang từ Mỹ về.

“Saigon Stories”

Năm 2008 tôi nhận được “Saigon Stories” tại một quán cà phê

Chúng tôi ôm nhau, một cái ôm đầy tình nghĩa của hai người đã tưởng sẽ không bao giờ còn gặp lại nữa. Chuyện trò tưởng chừng không dứt. Từ chuyện gia đình đến chuyện thời sự rồi cả đến chuyện những dự tính trong tương lai.

“Gặp nhau tay bắt mặt mừng” (Hình trên FB Mai Bá Kiếm)

“Cái ôm… thắm thiết” (Hình trên FB Mai Bá Kiếm)

Sam dự tính sẽ viết một cuốn sách về giáo dục lớp trẻ dựa vào bối cảnh của các nước Châu Á như Trung quốc, Đại hàn, Singapore, Malaysia… và hiện tại anh đến Việt Nam để có một cái nhìn về tình hình cụ thể hơn.

Anh cũng có kế hoạch sẽ xuất bản chưa mang tựa đề cả ở Hoa Kỳ lẫn Việt Nam. Anh còn nói thêm, biết đâu đó một cuốn nữa về chuyện “hậu” Saigon Stories, thăm lại các gia đình đã từng có mặt trong cuốn trước để viết về những thay đổi sau hơn 15 năm!

Tôi thì tình thật nói với Sam mình cũng sẽ xuất bản cuốn sách thứ ba nhưng chỉ ở Mỹ do bạn bè hỗ trợ và sách hoàn toàn không nhằm mục đích kinh tế. Cuốn sách này chỉ phát hành trong vòng bạn bè và những người thân thiết, coi như để ghi lại những kỷ niệm của cuộc đời mình.

Rồi cả 4 người chúng tôi cuối cùng cũng phải chia tay. Không biết là tạm biệt hay vĩnh biệt vì tuổi tác ngày một cao. Nay sống mai chết là chuyện thường tình trong cõi đời này!

***

* Tham khào thêm: “Saigon Stories” https://chinhhoiuc.blogspot.com/2012/08/saigon-stories.html

***


--> Read more..

Thứ Hai, 29 tháng 6, 2020

Năm ngày trong khu tự trị Seattle


Ngày 20/6/20020 New York Post đăng bài viết “My terrifying five-day stay inside Seattle’s cop-free CHAZ” của phóng viên người Việt, Andy Ngo (*). Anh là người đã sống 5 ngày kinh hoàng tại khu vực được mệnh danh là “tự trị không cảnh sát” ở thành phố Seattle, tiểu bang Wahsington, Hoa Kỳ.

Phóng viên Andy Ngo

Theo lời kể của Andy Ngo, ngày Thứ Sáu, 8/6/2020, cảnh sát thuộc khu vực phía đông thành phố rút khỏi nhiệm sở trong hoảng loạn, bỏ lại cơ quan công lực hoang vắng trước sức ép của người biểu tình. Chỉ ngay trong đêm đó, những người thuộc cánh tả phong trào Black Lives MatterAntifa tuyên bố họ đã kim soát sáu khu vực trong Capitol Hill.

Những khu này được mệnh danh là “Capitol Hill Autonomous Zone (CHAZ)” (khu vực tự trị Capitol Hill), được gọi tắt là CHAZ, còn có tên CHOP (Capitol Hill Occupied Protest). Hoàn toàn không có một quy định luật pháp nào được công bố, ngoại trừ một điều: “Cảnh sát không được phép vào”!  Andy Ngo kể lại:

“Trong suốt 5 ngày đêm tại đây, tôi đã chứng kiến tình trạng hỗn loạn, vô chính phủ và bạo lực, cướp bóc. Tôi phải dấu kín việc mình là phóng viên vì đã có nhiều đồng nghiệp đã bị trục xuất khỏi khu vực. Tôi ở trong một nhà trọ tồi tàn, thiếu tiện nghi tối thiểu, phải ăn mặc như những người biểu tình khác, trùm kín mình và luôn đeo khẩu trang mỗi khi ra ngoài”.

Bảng chào mừng đến Khu Tự Trị CHOP

Mỗi ngày Andy Ngo thường ra đường vào buổi chiều và tối, đó là những thời điểm hoạt động mạnh nhất của đám người biểu tình. Vào sáng Thứ Bảy có một vụ nổ súng ở khu vực kiểm soát giữa nằm giữa khu tự trị và phía bên ngoài. Một người chết và một người bị thương tại vùng “biên giới”, cảnh sát đã dùng xe cứu thương để chở các nạn nhân rời hiện trường.  

Cảnh sát cũng bắt Robert James khi anh ta rời khu CHAZ. Anh ta bị bắt giữ vì đã tấn công tình dục một phụ nữ bị khiếm thính trong một căn lều. Cũng trong ngày Thứ Năm, Isaiah Willoughby, cựu ứng cử viên hội đồng thành phố bị bắt vì nghi ngờ đã thành lập một kho vũ khí để tấn công đồn cảnh sát phía đông.  

Cảnh sát trưởng Carmen Best cho biết các cuộc điện thoại đến số 911 tăng gấp ba bình thường: “Người ta thường gọi đến 911 khi bị cướp bóc hoặc bị hãm hiếp. Nhưng trong những ngày này lực lượng cảnh sát không thể đến nơi để giải quyết”.

Một địa điểm cung cấp thức ăn nóng

Số “dân quân” bảo vệ khu tự trị có thể lên đến hàng ngàn người tùy theo tình hình trong ngày. Đây là khu vực có nhiều cửa hiệu buôn bán và đồng thời cũng là nơi lý tưởng để những người đồng tính luyến ái thường tụ tập.

Trước khi khu vực phía đông bị “thất thủ” đã xảy ra nhiều cuộc đụng độ giữa cảnh sát và những người bạo động, kết quả là nhiều cảnh sát đã bị thương vì gạch, đá và bất cứ vật gì có thể tấn công. Người biểu tình cho rằng cảnh sát đã quá hung bạo và kết quả là Thị trưởng Jenny Durkana ra lệnh cấm nhân viên công lực xử dụng hơi cay, đạn cao su trong vòng 30 ngày.

Tại Seattle sau khi cảnh sát “sơ tán”, những người biểu tình mang mặt nạ dùng những phương tiện sẵn có của thành phố để tạo rào cản bảo vệ khu tự trị. Những rào cản đó trở thành “biên giới” của CHAZ nhỏ bé nằm trong quốc gia một nước lớn là Hoa Kỳ.

Một biểu ngữ: “Vùng không có heo…” (ám chỉ cảnh sát)

Một thủ lãnh của CHAZ là phụ nữ, có biệt danh là “Creature”. Cô liên lạc với những người trong toán bằng máy walkie-talkie có gắn ống nghe trên tai. Một số họ có mang súng trường, súng ngắn, gậy gộc hoặc dao nhọn.

“Tổng hành dinh” của nhóm là một quán ăn ngoài trời mang tên “Rancho Bravo Tacos Mexican Restaurant”. Xung quanh quán đặt những bảng “Cấm chụp hình”, “Cấm quay phim”.

Dù không công bố bất kỳ luật lệ nào nhưng người ta thấy người biểu tình thực thi nhiều cách hành xử khác nhau tùy theo khu vực và cũng tùy vào giờ giấc trong ngày. Chẳng han như khu vườn hoa, nơi có nhiều cư dân da trắng, sẽ được bảo đảm là những cư dân này không thể “tái chiếm” lãnh thổ của khu tự trị!

Khách hàng trong quán cà phê có mang vũ khí trong Khu Tự Trị

Báo chí cánh tả, còn gọi là “lề phải”, thường nói đến “tinh thần của khu tự trị” qua việc nhắc lại những quan điểm của thị trưởng Seattle. Bà này cùng với Thống đốc Jay Inslee, đều là người của đảng Dân chủ, vẫn thường mô tả người trong CHAZ sống trong bầu không khí yên bình, bất bạo động.

Một số phóng viên đã được mời đến để chứng kiến tận mắt cảnh người trong khu tụ họp trong những buổi tiệc thịt nướng BBQ trên đường phố, họ mang theo cả con nhỏ để vui chơi. Thậm chí có người còn dẫn con cái đến bảo tàng để chiêm ngưỡng những tác phẩm nghệ thuật.

Trang trí nghệ thuật

Trở ngại lớn nhất tại khu tự trị là không có người lãnh đạo chính thức, chỉ có những “thủ lãnh” nổi lên trong từng khu vực. Chẳng hạn như ca sĩ nhạc rap Raz Simone vẫn hàng đêm dẫn toán tuần tra quanh khu vực. Simone gốc người tiểu bang Georgia đã từng có hồ sơ liên quan đến việc bạo hành trẻ em.

Cuối tuần trước Simone đã xuất hiện trên một video được livestream có cảnh anh xử lý một người lái xe khi phát hiện một khẩu súng trường trong xe. Không phải là tất cả mọi người đều đồng tình với cách xử lý đó nhưng chẳng có ai đứng ra bênh vực.

Nhà báo độc lập Kalen D’Ameida từ Los Angeles đã chứng kiến cảnh người của Simone bắt giữ tài xế và yêu cầu giao nạp điện thoại. Một người biểu tình đã giữ phóng viên và đưa về lều an ninh. Nhưng D’Ameida đã trốn thoát trong một khu vực đang xây dựng.

Ca sĩ nhạc Rap, Raz Simone, một trong những thủ lãnh nổi bật trong Khu Tự Trị

Cư dân sống trong CHAZ có khoảng 30.000 người hầu như cũng không có tiếng nói trước những người chủ mới của khu tự trị. Ban đêm người ta vẫn thường nghe tiếng súng và những tiếng la hét vì sợ hãi. Một cư dân sống trong chung cư đã hai lần xin người biểu vực rút khỏi khu vực sinh sống của họ nhưng chỉ nhận được những hành động xua đuổi.

Các cửa hàng và ngay cả nhà riêng trong CHAZ đã bị tràn ngập với những khẩu hiệu viết trên tường. Hầu hết các khẩu hiệu xoay quanh chủ đề “Black Lives Matter”, “George Floyd”, cũng có khẩu hiệu kêu gọi “Tiêu diệt cảnh sát”. Bảng hiệu của cửa hàng đôi khi bị sơn đè lên với dòng chữ “ACAB”, chữ viết tắt của All cops are bastards”, tất cả lũ cảnh sát đều là những tên khốn kiếp!   

Việc kinh doanh tại CHAZ cũng bị ảnh hưởng. Công ty Trader Joe’s Capitol Hill thông báo đóng cửa ngay lập tức và vô thời hạn vì lý do an ninh. Khoảng 100 người biểu tình đã tấn công một tiệm sửa xe để giải cứu một “đồng chí” bị giữ tại đây.

Theo báo cáo của cảnh sát, một người chủ tiệm tên John McDermott đã ngăn cản Richard Hanks khi anh ta cướp phá tài sản trong tiệm và có ý định đốt cửa hàng. Người chủ tiệm và con trai gọi cho cảnh sát rất nhiều lần nhưng không hiệu quả vì họ không thể đột nhập vào CHAZ.

Các cửa hàng bên trong CHAZ

Một số người tình nguyện tìm cách “hạ nhiệt” bầu không khí bạo động, họ lập một “hàng rào bằng người” để thay cho hàng rào kim loại. Đây cũng là một cơ hội hiếm có để cư dân hành động thay cho cảnh sát.

Trong hỗn loạn, hoạt động buôn bán ma túy bùng phát tại CHAZ nhưng cũng phải kể đến những nghĩa cử cao đẹp của cư dân. Những đợt cứu trợ đến dồn dập giúp giải tỏa mối lo thiếu thốn lương thực.

Có một hợp tác xã hoạt động dưới tên “No Cop Co-Op” đã cung cấp rau quả, bên cạnh đó là một “nông trại” bắt đầu hình thành qua hình thức trồng trọt với những kỹ thuật phải nói là rất “lạc hậu”. Lại có một nông trại dành riêng cho người da mầu, còn phục vụ cà phê miễn phí.

Người biểu tình kéo lê một người “gây rối” tại CHAZ

Những nhóm chính trị cánh tả nhân cơ hội này tiếp nhận thành viên mới qua tên gọi “Nước Dân chủ Cộng hòa Hoa Kỳ” hay “Những người Cách mạng Xã hội chủ nghĩa Seattle”. Đó là ý thức hệ chính trị mang màu sắc của Antifa vốn chủ trương “phong tỏa, chiếm đóng và phản công”.


Người qua lại giữa "biên giới"


Chuyện gì sẽ xảy ra nếu đòi hỏi không được đáp ứng? Andy Ngo kể lại lời tuyên bố của một phụ nữ trẻ có nguồn gốc từ Châu Phi:

“Hãy đáp ứng nhu cầu của dân hoặc chuẩn bị để đáp ứng bằng mọi cách cần thiết… Đó không chỉ là lời cảnh báo… Tôi sẽ cho người dân biết điều gì sẽ xảy ra sau đó”.

***
Chú thích:
(*) Andy Ngô, tên Việt là Andy Cường Ngô, đã viết tweet rằng anh ta "bị tấn công bởi antifa," được ghi lại trong một đoạn video do phóng viên Jim Ryan của nhật báo The Oregonian quay hình, đã được xem gần 10 triệu lần trên Twitter chỉ trong một ngày. Một trang GoFundMe cho blogger bảo thủ Andy Ngô đã huy động được hơn $100.000 Mỹ kim trong vòng chưa đầy 24 giờ bởi hơn 3.000 người đóng góp, vượt qua mục tiêu $50.000 được đặt ra lúc ban đầu.

Xem Video "Nhà báo bảo thủ Mỹ gốc Việt Andy Ngô bị Antifa đánh ở Portland" https://www.youtube.com/watch?v=wnBNs8loct8&feature=youtu.be&fbclid=IwAR2mxC6FQGuQ4n48nv8eVQKK7wgfqKUBnSMvpuR0TbiZYqZ92MEr7E_pv-s
***
Nguyên văn bài viết của Andy Ngo trên New York Post: https://nypost.com/2020/06/20/my-terrifying-5-day-stay-inside-seattles-autonomous-zone/

(Hình ảnh đi kèm là của New York Post)

***

--> Read more..

Popular posts